Spookvacatures herkennen: zo zie je of een vacature echt is
Een spookvacature is een vacature die online staat, maar waar geen echt plan achter zit om binnenkort iemand aan te nemen. Misschien is de functie al vervuld, bevroren, al toegezegd aan een interne kandidaat, of moet de vacature vooral cv's verzamelen voor later. Van buitenaf weet je het bijna nooit zeker, maar met een paar snelle checks zie je welke vacatures je tijd waard zijn.
Let op het verschil: een spookvacature is geen oplichting. Het bedrijf bestaat echt, het neemt alleen nu niemand aan voor die functie. Nepvacatures waarmee criminelen je geld of gegevens willen, heten vacaturefraude. Daarover lees je verderop meer.
In het kort
- Wat het is: een openbare vacature zonder actieve werving op korte termijn.
- Geen officieel cijfer: geen enkele instantie meet hoeveel vacatures spookvacatures zijn. Wees kritisch op grote percentages die je online ziet.
- Sterkste signalen: de vacature staat niet op de site van het bedrijf, wordt steeds opnieuw geplaatst en is vaag.
- Beste aanpak: reageer snel op nieuwe vacatures die direct op werkenbij-pagina's van bedrijven staan.
- Vacaturefraude is iets anders: moet je betalen of je bankgegevens geven, dan is het oplichting.
Wat er achter een spookvacature zit
Voor jou als sollicitant zien ze er hetzelfde uit, maar de oorzaken verschillen:
- Al vervuld: er is iemand aangenomen, maar de vacature is niet offline gehaald.
- On hold: een budgetstop of reorganisatie heeft de werving stilgelegd.
- Interne kandidaat: er is al iemand in beeld, de vacature staat er voor de vorm.
- Talentpool: het bedrijf verzamelt profielen voor later.
- Automatisch herplaatst: een vacaturesite of bureau zet een oude vacature steeds opnieuw online.
Niet elke sollicitatie zonder reactie was een spookvacature. Ook echte procedures duren vaak weken.
Wat de statistiek wel en niet zegt
Eurostat hanteert een strikte definitie van een vacature: een betaalde functie, nieuw, onbezet of bijna vrij, waarvoor de werkgever actief iemand van buiten het bedrijf zoekt en die hij direct of binnenkort wil invullen. Functies die alleen open staan voor eigen medewerkers tellen niet mee.
Volgens Eurostat (publicatie van 15 september 2026) was de vacaturegraad in Nederland in het tweede kwartaal van 2026 4,1 %, ruim boven het gemiddelde van de eurozone (2,1 %). Die cijfers komen uit opgaven van werkgevers, niet uit advertenties op internet. Officieel kan dus niemand zeggen hoeveel vacatures spookvacatures zijn. Kijk liever naar de signalen hieronder.
Signalen van een spookvacature
Eén signaal bewijst niets. Twee of drie samen zijn de moeite waard om serieus te nemen.
- De vacature staat niet op de werkenbij-pagina. Zoek op de site van het bedrijf naar de functietitel of het vacaturenummer. Staat ze alleen op Indeed, LinkedIn of een andere vacaturesite, dan is ze misschien verouderd.
- Ze is oud of komt steeds terug. Een vacature die al maanden om de paar weken opnieuw verschijnt, is heel lastig te vervullen of wordt niet echt vervuld.
- De tekst past bij elk bedrijf. Geen team, geen leidinggevende, geen concrete taken.
- Niets over salaris, startdatum of procedure. Een echte vacature noemt meestal een salarisindicatie, een startdatum of de volgende stappen.
- Teksten als "open sollicitatie" of "toekomstige functies". Eerlijk, maar het betekent dat er nu geen concrete plek is.
- Het bedrijf zit in een reorganisatie. Lees je in het nieuws over een vacaturestop of ontslagen in die afdeling, dan ligt de werving misschien stil.
- Niemand kan je vragen beantwoorden. Weet de recruiter niet wie je leidinggevende wordt of wanneer je zou beginnen, let dan op.
De check van 5 minuten voordat je solliciteert
Voordat je een uur besteedt aan je cv en brief:
- Ik heb dezelfde vacature gevonden op de werkenbij-pagina van het bedrijf.
- De vacature is recent, of op de site van het bedrijf zie ik dat ze nieuw is.
- Ze noemt het team, de plek of thuiswerkregeling en concrete taken.
- Er staat een salarisindicatie, startdatum of uitleg over de procedure in.
- Niets in het recente nieuws wijst op een vacaturestop.
- Niemand heeft me om geld, bankgegevens of een kopie van mijn ID gevraagd.
Vier of meer: solliciteer serieus, met een aangepast cv en een goede sollicitatiebrief. Twee of drie: een snelle sollicitatie is prima. Eén of geen: door naar de volgende.
Spookvacature of vacaturefraude?
Een spookvacature kost je tijd. Vacaturefraude kan je geld en je identiteit kosten. De Fraudehelpdesk noemt deze signalen:
- je krijgt ongevraagd een baan aangeboden, soms via een ingesproken bericht namens een uitzendbureau, Indeed of een HR-afdeling
- het gaat om thuiswerk dat weinig tijd kost maar veel oplevert, zonder opleiding, zoals reviews schrijven of handelen in crypto
- je moet het nummer opslaan en verder praten via WhatsApp
- je moet eerst zelf geld storten voordat je iets verdient
- je "verdiensten" worden geblokkeerd tot je nog meer betaalt
Het advies van de Fraudehelpdesk: reageer niet op banen waar je niet om hebt gevraagd, en betaal nooit om te werken. Heb je al contact gehad, gegevens gedeeld of betaald, neem dan contact op met de Fraudehelpdesk. Heb je een kopie van je ID gestuurd, meld dat dan ook bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI).
EURES, het Europese portaal voor werken in het buitenland, voegt toe: reageer nooit op een "baan" waarbij je geld moet ontvangen of doorsturen, en vul geen bank- of creditcardgegevens in op sollicitatieformulieren.
Zo zet je je sollicitaties slim in
- Ga naar de bron: maak een lijst met bedrijven waar je wilt werken en kijk direct op hun werkenbij-pagina's.
- Reageer snel: een vacature van gisteren staat eerder nog open, en je zit bij de eerste sollicitanten.
- Houd bij wat je verstuurt: een simpel overzicht (bedrijf, datum, link, resultaat) laat zien welke bronnen reacties opleveren.
- Bel of mail één keer na: na een of twee weken zonder reactie is een korte, vriendelijke vraag normaal.
- Zorg dat je cv leesbaar is: veel echte sollicitaties stranden omdat het sollicitatiesysteem het cv niet goed leest. Test het jouwe met de gratis ATS checker en let op de juiste lengte.
Hoe JobAlert helpt
De beste bescherming tegen verouderde vacatures is nieuwe als eerste zien. JobAlert mailt je nieuwe vacatures van werkenbij-pagina's en vacaturesites die passen bij je functie, niveau en plaats, zodat je reageert terwijl de stapel sollicitaties nog klein is. Of een vacature echt is, beslist JobAlert niet voor je, dus de checklist blijft handig. De aanmelding is in het Engels.
Veelgestelde vragen
Wat is een spookvacature?
Een vacature die online staat zonder echt plan om iemand op korte termijn aan te nemen. De functie is al vervuld, bevroren, bedoeld voor een interne kandidaat, of de vacature dient vooral om cv's te verzamelen.
Is een spookvacature hetzelfde als vacaturefraude?
Nee. Achter een spookvacature zit een echte werkgever die nu niet actief werft. Vacaturefraude is oplichting, en de Fraudehelpdesk zegt het duidelijk: betaal nooit om te werken, een echte werkgever betaalt jou.
Hoe weet ik of een vacature echt is?
Kijk of de vacature ook op de werkenbij-pagina van het bedrijf staat, hoe oud ze is en of ze steeds terugkomt, en zoek naar concrete details: team, salaris, startdatum. Vraag bij twijfel naar de planning.
Hoeveel vacatures zijn spookvacatures?
Daar bestaat geen officieel cijfer voor. Eurostat telt vacatures die werkgevers in een enquête opgeven, geen advertenties op internet.